جلد سوم [ جلد دوم دفتر اول ] چند كلمه بر سبيل اعتذار كتاب حاضر جلد دوم كتاب مطلع سعدين و مجمع البحرين تأليف عبد الرزاق سمرقندى است و آن‌چنان‌كه مىدانيد بخشى از تاريخ ايران را ، از مرگ تيمور در شعبان سال 807 تا سال 875 يعنى استقرار سلطان حسين ميرزاى گوركانى معروف به سلطان حسين بايقرا ، شامل مىشود . اين كتاب را اول‌بار پروفسور محمد شفيع لاهورى از دانشمندان شبه قارهء هند و از شيفتگان ادب و تاريخ ايران چاپ كرده ، بنابراين همچنان‌كه تقدم فضل او براين ناچيز روشن است فضل تقدم او نيز در چاپ اين كتاب محرز و مبرهن است و اهل نظر از مطالعهء توضيحات تاريخى و جغرافيائى او در اين كتاب مىتوانند هم به وسعت اطلاعات و متانت تحقيقات وى پى برند هم به شور و شوقى كه وى به ادب و آيين و فرهنگ و شعر و تاريخ سرزمين ايران داشته است . تو گوئى وى هنوز چون دانشمندان و شاعران و خطيبان و كاتبان روزگار درخشان گوركانيان هند با احترام تمام و خشوع و خضوع ما لا كلام به زبان فارسى و متون ارزندهء تاريخى آن مىنگرد و نگريسته است با تمام وجود . يادش گرامى باد و ياد همهء كسانى كه به فرهنگ و ادب و آيين اين سرزمين اهورائى دل بسته‌اند . وقتى جلد اول كتاب مطلع سعدين را مقابله و تصحيح كردم و به قدر